Tuve que esperar las lluvias frías de la Navidad,
Tuve que hallar las estrellas más lejanas de la noche.
Hube de cavar la tierra fecunda de nuestro campo
para sembrar,
en tu pecho, amor,
la esperanza de la vida.
Y al amanecer febrero
la fiebre llenó la casa,
la casa afloró sonrisa, sorpresa, llanto, esperanza.
Dolor agudo
acompaña el crecimiento del gérmen en tu seno,
Madre Tierra, madre del tiempo que siembro,
de la casa que construyo,
de la esperanza que abrigo.
Dolor que provoca llanto
para regar la parcela
desde el cielo de la dicha que escapa de tu mirada.
Dolor que inflama, paciente,
la llanura florecida
que será fruto de amor
antes del fin del verano.
Y nuestro hijo nacerá...
Monekik nikchias in sesek ikioujmej in Yolilis,
Monekik nikajsiskia in kachi wejka sitalimej yowak.
Monekik wejkapan nitachkuaskia tech toixtawat
pamaj niktokaskia,
tech moelko, notasojtsin,
ichialis in nemilis.
Wan keman tanesik febreroj
pexonik in totonik kalijtik,
tochantsin xochiowak wewetskalis, chokalis, chialis.
Chikawak kokolis
kisenwika iiskaltilis in xinach moijtik,
Nantal, inan in tonal tein niktoka,
inan in kalli tein nikchiwa,
inan in tanemilil tein nikewa.
Kokolis tein techokaltia
pase kitatoyauilis in tatokaloyan,
pewa tech ielwiyak in yolpakilis tein kisa tech moixko.
Kokolis tein teposawa, yoliktsin
in xochioj tamanis
tein yeski itaakilot in tasojtalis
keman ayamo tamis in takawanilis.
Wan yolis tokoneuj...
Xlilat xak kgalhkgalhilh xa kgawíwi sen xla Lakatankuwit,
Xilat xak takgsli tlakg xa makgatni stakú xla katsisní.
Xlilat pulhmán xak waxli xa lakwán tíyat xla kinpukuxtukán
xpalakáta xlichánat
antak min kuxmun, kin tapaxkin,
xtakgalhkgalhinat latámat.
Chu akxni xkgakganit febreroj
lhkúyat matsámalh chíki,
chíki xananit talitsin, tapekwa, tatásat, takgalhkgalhinat.
Kankastakáka katsanájwat
sokglin xtastákat tálhtsi kmin pulákni,
Kinpaxkatsikán Tíyat, xtsi kilhtamakuj tu kchán,
xtsi nchíki wantu kkaxtlawámaj,
xtsi takgalhkgalhinat tuku kmakima.
Katsanájwat wantu makatasanán
xpalakáta na mastajkgoy putakúxtu,
antak kxakgapun tapaxuwan wantu taxtuy kmilakgapun.
Katsanájwat wantu makkgonán, lakatsúkuj,
xa xanátwa kapuskán,
wantu na wan xtawákgat tapaxkin
akxni niaspúta xkilhtamaku Chichiní na wán.
Chu na lakachin kiskgatakán...
* Alberto Becerril Cipriano es poeta y académico de la Universidad Pedagógica Nacional, Unidad Zacapoaxtla, Puebla, México.
Más de la obra de Alberto Becerril Cipriano:
- Lluvia materna, palabra materna
- Florece nuestra palabra
- Somos Kuesales
- Somos Toreadores
- La Hormiga
- Flor de milpa
- Mi país
- Regalo Tutunakuj
- Las flores del comal
- Lapicero
- Raíces
- Lluvia
- El maíz
- Naranja
- Cascada
- Tejado
- Mi librito
- Pájaros
- Zopilotes
- Huapangueros
- Quédate conmigo
- Gallinero
- Invocación india
- La grata muerte
- El despertar de la fiesta
- El chipi chipi
- Lluvia en Tierra Blanca
- Máscaras
- El Abuelo Ceibo
- Mazacoate
- Somos Tierra y Maíz
- El venado
- Me despido
- Brasas
- Cuando llegue








