Alberto Cipriano Becerril*
Yo soy indio y aquí estoy
y aunque por siglos he callado,
hoy quiero adueñarme de mi verdad
y masticarla,
y no sólo de oídas
saber que soy parte de ella.
Ayúdenme, vientos,
tiempos idos y por venir,
memoria de los tiempos,
ayúdenme.
Visiones de mis ancestros,
secretos de la vida.
Afloren en el lago,
emerjan en el monte,
¡surjan del horizonte!
Inunden la faz toda
de la gran geografía
para alcanzar ahora
mi anónima verdad.
Hagan llover el brillo de la estrella
que anuncia el crecimiento
del amor y la ciencia,
de la paz y el trabajo.
Hagan llover el brillo del Sol
que baña el Universo,
convirtiéndolo en luz,
inspiración y vida.
MASEWAL NETAJTANILIS
Nejua nimasewal wan nikan nietok
wan maski wejkauya nitamatixnemi,
axkan nimokuilisneki no neskayot
wan nikkuajkuas,
wan amo sayoj nikajkakis ika niyolik.
Nech palewikan, ejekamej,
wejkawtonalmej, axkantonalmej,
xiwelnamikilis,
xinechpalewikan,
itakochtemikilismej notaktsoyowan,
Iwejkaw tamatilismej in nemilis.
Xipankisakan tech apan,
xipankisakan kowtaj,
ximonextikan tonatiko,
xikixpachokan nochi notaltikpak,
wan ijkon nikajsis axkan
nowejkaw nelwayot.
Xikiowjtikan sitalimiliktilis
tein kinextia iiskaltilis
in tasojtalis wan tamatilis,
in takawyan wan tekit.
Xikiowjtikan itanex in tonal
tein kialtia in Semanawak
wan kikepa tanextsin,
talnamikilis wan nemilis.
XA KGASIA AKTASAT
Akit xa kgasía chixkú chu antaynó kyá,
chu maski lu mákgas xaktakaksnit,
chiyó kmachokgoputún kinkgásit
chu nak ktsakay,
chu ni man nak kgaxmáta
pi kit litamakatsi.
Kakimakgtayátit, un,
xa makgan chu xa sasti kilhtamakuj,
kgalhchiwin chu pastákat xa kilhtamakuj,
kakimakgtayátit,
xmanixninat kilakgmakgasanin,
xtatsiakgtat latámat,
Ka akgputaxtutit yakat,
ka tasiyutit kakiwin,
ka taxtutit klipúlhni.
Kamatsamatit paks xlakgapun katiyátni,
pi tlan na kgantaxtu
xa tatsiakgni kin talulókgtat.
Kamasenántit uynú xlitsayájwa stakú
wantu makatsininán xtastákat
tapaxkin chu takatsin,
xla taskújut chu takákswa.
Kamasenántit xlimaxkgakganat Chichiní
wantu paxiy katuxawat
chu latámat lilakpali.
* Alberto Becerril Cipriano es poeta y académico de la Universidad Pedagógica Nacional, Unidad Zacapoaxtla, Puebla, México.
Más de la obra de Alberto Becerril Cipriano:
- Lluvia materna, palabra materna
- Florece nuestra palabra
- Somos Kuesales
- Somos Toreadores
- La Hormiga
- Flor de milpa
- Mi país
- Regalo Tutunakuj
- Las flores del comal
- Lapicero
- Raíces
- Lluvia
- El maíz
- Naranja
- Cascada
- Tejado
- Mi librito
- Pájaros
- Zopilotes
- Huapangueros
- Quédate conmigo
- Gallinero
- Invocación india








