Alberto Becerril Cipriano*
Llueve con ganas.
Se raya el aire.
Sábila celestial en infusión
con código de barras
mandan los dioses
al reumático polvo
y a la madre cansada.
Cada gota es peculiar.
No hay dos almas iguales
“como dos gotas de agua”.
Con todo
las gotas sufren su caída,
temen a la fricción sobre el viento
y atropellar a otras.
Caen suavemente.
Otras son distraídas, indecisas,
pues, como el ser humano
— tan soberbio y ufano—
ignoran su destino, tantean su vereda.
¿Han de herir a la piedra?
O quizá descalabren al chocar, en su inercia,
con la dureza líquida de un espejeante charco.
Serán luego maíz, o amele*
o cosecha de baños en la playa,
lágrima de princesa orquídea,
de novio plantado o de viuda alegre.
Una derramará el vaso tembloroso
cercano del carbón de este árbol
que me implora
detener su danzar esta noche.
* Amele: Manantial, en mejikano.
Ijkuak kijtowa kiowis kiowi chikawak.
Mo chajkuilowa in ejekat
wan amo kiowitsan kititanij in mixmej.
Elwikaksábilaj tamolontil
yektapoujtok
tein kiwaltitaniliajj tiotsitsin
in kokoxkej talnex
wan in siowik tenan.
Sejse chalan yejuasan, iujki,
maski tel se kiteixnextijneki ome nemilismej
kemej ome achalanmej.
Maski ijkonsan yejuan,
in chalanmej kiijyowiaj iwetsilis,
mowij moxakualoskej iwan ejekat
wan kitejtewiskej oksekin.
Sekin yoliktsin wetsij
wan oksekin iliwis tsikuinij.
Oksekin tamouisowaj, amo yektanemiliaj,
ta kemej in takaj tokniwan,
- tel moweyinekij-
amo kiixmatij inin tonalnemilis, kiixyejyekowaj inin ojti,
ta kimatij -kikakinij- ejkoskej taltikpak.
¿Kikokoskej in tet?
Xa mo kuakokoskej keman tennamikiskej
iuan se ichikauakat se miliktik taatektok
Satepan yeskij tagol, xa ameyal,
xa pexoniskej altilismej weyatenoj,
iixayo in siwa tempanchokani
telpochnamikkej iselti oso mikakawal yolpaktok.
Xa inin auilnemilis
kin patanaltis tech tapialpanko
oso tech mixtepostamamaloni.
Se chalan yeski tein kipexonis in teskat
kuekuetaka amo wejka kampa itil in kowit
tein nech tajtanilia, semi siowik,
maj niktsakuilia imijtotilis tech in yowak.
Akxni senamputún lipekwa senán.
Talhtita un
chu ni xman sen wantu malakachakgoy púkglhni.
Pi sábilaj xa chan xalak akgapun
líwana talhkanit
wantu malakachakgoy puchinanin
xpalakáta xa tatatlá púkxni
chu xa tlakwanit kintsikán
Akgatúnu stájni xákstu, watiyá,
maski lu kxtúm kukxilhputunaw chatuy listákni
“lata akgtuy aktsu stájni”.
Chu maski chuná,
stájni patikgoy xtayújnit,
pekwankgoy na taxakgakgoy un
chu na tokglhkgoy makgapitsin.
Makgapitsin lakatsúku yujkgoy
maski makgapitsin makapalakgoy.
Amakgapitsin lakastanankgoy, lákwaj latamakgoy,
wampi, lata kin latamanin,
— lu ktatlankaniyaw —
ni katsikgoy xlatamatkán, tsaksakgoy xtijikán,
wampi katsikgoy, - kgaxmatkgolh - pi na chinkgoy ktíyat.
¿A pi kawá na talakgoy chíwix?
Osu pi na tasipanikgoy akxni na lapaxtokgkgoy
xlipálha xchúchut lakcháklhni.
Taxtunú osu kúxi na wankgoy alistalh
osu na makikgoy pupáxni kxtankilhtun pupunú,
xlakpistájat xa xánat tsumat,
xa tamakgaxtákgni líit osu xa paxuwaná puwaniná.
Xalán xlatamatkán
na kamalakachakgoy na likikgosnankgoy takgalhin
osu antak xa púklhni putlawan.
Akgtú stájni na litatsamay xa wálhtin pukgotnankán
wanti lhpipíma chu lakatsu wi kxkgóyot xla uymá kíwi
ntu tlakwanit chu ki skiníma
pi nialh nak matantliy uymá tsisni.
* Alberto Becerril Cipriano es poeta y académico de la Universidad Pedagógica Nacional, Unidad Zacapoaxtla, Puebla, México.
Más de la obra de Alberto Becerril Cipriano:
- Lluvia materna, palabra materna
- Florece nuestra palabra
- Somos Kuesales
- Somos Toreadores
- La Hormiga
- Flor de milpa
- Mi país
- Regalo Tutunakuj
- Las flores del comal
- Lapicero
- Raíces
- Lluvia
- El maíz
- Naranja
- Cascada
- Tejado
- Mi librito
- Pájaros
- Zopilotes
- Huapangueros
- Quédate conmigo
- Gallinero
- Invocación india
- La grata muerte
- El despertar de la fiesta
- El chipi chipi
- Lluvia en Tierra Blanca








